NEDEN KOOPERATİFÇİLİK
DİYORUZ ?
- Bir soru iletisine yanıt-
Dr. Ayhan ÇIKIN
Sayın Bay …….
Bir konuda başarılı olabilmek için o konuyu bilen, isteyen
ve uygulamada görev alma isteği olan insanların çoğalması gerekir...
Basit ekonomik döngü, insanların ürettiği fazla
ürün/hizmetleri birbiri ile değiştirme süreci ile başlar.
Daha sonra bu süreçte M-P-M' süreci içinde P (Para) ekonomik
süreçte önemli rol oynamaya başlar ve üretimin karşılığı olarak piyasalarda
dolaşır.
Özellikle 2. Dünya Savaşı sonrasında P (Para) ekonomiye
egemen oldu. Bugün ekonomiyi yönetmek demek Parayı yönetmekle neredeyse eş anlamlı
oldu.
Doğaldır ki bunun sonucunda reel ekonominin en önemli
temsilcileri (küçük çiftçi, küçük esnaf , vb...) banka sisteminin büyük sermaye
gruplarının amaçlarına uygun çalışması nedeni ile , tasfiye sürecine girdi ?
Peki küçük üreticilerin tasfiye edilmesi kapitalist
ekonomiyi kurtarabilecek mi ?
Bence bu sorunun yanıtı "hayır "dır.
Çünkü tüketilmeyen hiç bir mal ekonomide üretim olanağı
bulamaz... Mal ve hizmetleri de insanlar tüketir.
Ayrıca bu son cümleyi şöyle de söylemek mümkün...
Tüketilemeyen mal üretilmezse, harcanamayan gelirde ekonominin başına dert
olur.
İşte son onlu
yıllarda dünyada bu olgu yaşanıyor.
Özellikle yüzyıllardır üretim karşılığı olarak "rant+faiz+kar"
gelirleri banka stoklarında o kadar çoğalmış ki, özellikle 1980'lerden
bu yana "IMF+WB+ DTÖ+ ABD Maliye Bakanlığı" destekli ,
AGÜ'lerin ekonomilerini yeniden yapılandırma projesi ile "Finans Kapital"in
dünyaya yayılmasının alt yapısı hazırlandı ve uygulamaya sokuldu.
Bu arada alternatif ekonomi modeli temsilcisi SSCB'de kendiliğinden
sahneden çekilmek zorunda kaldı.
İşte bu süreçte "Kooperatifçilik"
yeni bir ekonomik alternatif olarak varlığını hissettirdi.
Ancak "Kooperatif Model" çok esnek bir
işletme modelidir... Kapitalizmin eksiklerini tamamlayan bir seçenek olarak ta
kullanılabilir... Kapitalizme alternatif yeni bir ekonomik modelleme olarak ta
kullanılabilir.
Tabii ki bu tercih,
toplumların siyasi tercihlerine göre oluşur.
Hangi tercih durumu
oluşursa oluşsun, kooperatifler için şu
üç unsurun iyi uygulanması ile orta/uzun vadede ekonomide bir rahatlama
sağlanabilir:
1. Her kooperatif
girişim, yerel veya bölgesel düzeyde ortak bir ihtiyacın tanımı üzerine kurulur
ve onu yanıtlamak için insanların işbirliği yapmasın öngörür;
2. Kooperatif
girişim üyeleri için kar aramazlar;
3. Ekonomik
demokrasi, kooperatif girişimin organizasyon tarzını belirler (bir üye-bir oy).
Pek çok kişi kapitalizmi haklı olarak eleştiriyor. Ama ona
alternatif olarak çalışabilecek bir ekonomik modelleme yeterince konamıyor .
Sevgi ve selamlarımla…
Dr. Ayhan ÇIKIN
