11 Ocak 2016 Pazartesi

SOGLA’DAN MEKTUP VAR



Önemli bir sağlık sorunu nedeniyle fiilen 1996’da, hukuken de 1998 sonunda üniversitemle birlikte çok sevdiğim “Kooperatifçilik Ekonomisi”  eğitim ve araştırmalarımdan  kopmak zorunda kalmıştım.
2007’de bir başka üniversitede görev aldım.. Ancak burada  uzmanlık alanımla ilgili  çalışma ortamı  bulamadım.  Internet ve sosyal medyadan yararlanarak, özellikle gelişmiş ülkelerdeki kooperatifçilik araştırmaları ve yayınlanmış  yazıları imkanım ölçüsünde izlemeğe çalıştım. Yazılarımı yine sosyal medya ortamında, veya imkan bulabildiğim ölçüde ilgili kuruluşlarda konferanslar şeklinde paylaştım. 

Konunun gerek akademik çevrelerde , gerekse ekonomi ve sosyal politika üreticileri  ve uygulayıcıları ortamında  ciddiyetle ele alınmadığını bile bile, ısrarla yazılarımı sürdürdüm... Ve özellikle gençlerden olumlu tepkiler aldım.
Bu güzel tepkilerden birini, bir  gencin mektubunu sizlerle paylaşmak istedim.

Dr. Ayhan ÇIKIN
**


Ayhan Hocam,

Merhabalar.
Ben Göksel Gürsel.

2009 yılında Dünya Bankası'nın desteğiyle hazırlanan "Türkiye'nin Kalkınma Fikirleri" yarışmasında finalist olan ve "Türkiye'nin Yaratıcı Kalkınma Fikri" seçilen SOGLA Sosyal Girişimci Genç Liderler Akademisi'nin başkanı ve genel koordinatörüyüm.

SOGLA[1], tüm Anadolu'da toplumsal fark yaratmak isteyen gençleri destekleyen, fikirlerini sürdürülebilir sosyal iş modellerine dönüştürmelerinde yardımcı olan ve bunu akran öğrenme metoduyla gerçekleştiren bir kuruluş. Bir yasal statümüz yok ve 5 yıldır paydaşlık modeliyle etkinlikler sürdürerek Türkiye'de kayda değer bir şekilde genç sosyal girişimciler yetiştirdik.

Ekibimizde gün geçtikçe eğitmen, sosyal sorumlu, girişimci ve fark yaratan ortak özelliğinde genç arkadaşlarımız birikmekte. İleriye dönük olarak baktığımızda SOGLA'yı yasal bir çerçeve getirmek konusunda neler yapabiliriz diye düşündüğümüzde bir sürü model arayışına girdik ve hala da arıyoruz.

Özellikle son dönemde, sizin yazılarınızla karşılaştım ve okudukça aslında Muhammed Yunus'un mikrofinans ile başlayan ve daha birçok modele dönüşen Sosyal İşletmecilik kavramıyla ne kadar da bağdaştığını gördüm sizin kooperatifleri konumlandırmanızı.

Birkaç sorum olacak, aslında dilerseniz mail yoluyla da ulaşabilirim sizlere. (goksel.gursel@gmail.com)

Acaba bizler bir eğitim kooperatifi kurarak, takımdaki arkadaşlarımızın (ki onlar aslında kendi gelirlerini haklarıyla kazanmak isteyen genç sosyal girişimciler) haklarını ve fikri mülkiyetlerini korumak, takımı sürdürülebilir kılmak ve herkesin ürettiğiyle kazanması amacıyla bir eğitim kooperatifi kursak, sizin bakış açınızdan ve bilgi birikiminizden baktığınızda bu eylemi nasıl değerlendirirsiniz?

Örneğin bizler sadece kooperatif yapısı altında (eğitim) sağladığımız eğitim ve danışmanlık hizmetlerinden fatura kesebiliyor muyuz?


AB projesi fonları kullanamazsınız dediler. Böyle bir gerçek var mı?

Şimdiden çok teşekkürler.

Sevgiler, selamlar.


Göksel Gürsel


(Gelecek yazı : Yanıtım )

http://blog.radikal.com.tr/ekonomi-is-dunyasi/sogladan-mektup-var-121845



[1] Sosyal Girişimci Genç Liderler Akademisi

Bir başkadır kooperatifçilik


04.01.2016 21:03:11
Kooperatifçilik bir başka girişimcilik biçimidir.
Kooperatifler yerel olduğu kadar, küresel düzeyde de işlemler gerçekleştirebilirler. Kooperatifçilik, ekonominin merkezine insanı yerleştirmeyi gerçek anlamda isteyen bir "sivilleşme olgusu"dur.
Kooperatif girişimlerin, bugünün sorunlarına karşı savunularını yükseltmek için  önemli kozları vardır:
Toplumsal bağlılığı (kohezyon) en iyi gerçekleştirebilecek kuruluşturlar. Zira kooperatifler, üyelerinin enformasyonu ve kültürel ihtiyaçları dahil, onların  gereksinimlerini tatmin etme ve onların sosyal ve ekonomik faaliyetlerinin gelişmesine katkıda bulunma özelliğine sahiptirler;
İş ve istihdam yaratmada ve çalışanların kendi girişiminin yaşamını iyileştirme ve satın alma güçlerini geliştirmeyi toplu olarak sağlarlar;
Halkın beklentilerini yanıtlamada ve sürdürülebilir kalkınmayı gerçekleştirmede kapitalist işletmelere göre önemli üstünlükleri vardır.
Kooperatiflerin bu özelliklerini on başlık altında özetlemek mümkündür [1]:
1. Kooperatifler uluslararası düzeyde tanınmış bir girişim biçimidir :
Kooperatif düşüncesi ve uygulamaları, insanlığın gelişmesine katkıda bulunan bir değerler dengesi sistemidir. Kooperatifler, faaliyet alanları içinde olan yörelerde üretimin sürekliliğini, yerel istihdamı ve becerileri korumayı ve uluslararası ticaret içinde ağırlığını koymak için organize olabilmektedirler.
2. Kooperatifler, yeri doldurulamayacak ekonomik aktörlerdir
Dünya ölçeğinde 2,6 milyon kooperatif, 1 milyar üye, ve 250 milyon istihdam olduğu ortaya konulmuştur. Kooperatifler, G20 ülkelerinde tüm istihdamın % 12'sini  temsil etmekte ve  yıllık geliri 3 000 milyar US dolarına ulaşmış bulunmaktadır.
3.Kooperatifler, bölgelerinin  önemli istihdam yaratıcısıdırlar
Gelişmiş ülkelerin çoğunda kooperatifler bölgelerinin başlıca istihdam yaratıcıları durumundadır. Onlar bölgelerinde sürekliliği ve sağlamlığının başlıca aktörleridir. Bugün Batı Avrupa'da, köyün "Coop" mağazası, ekseriye sosyal yaşamın tek yeri  durumundadır.Kooperatifler, ayni zamanda, mağazalarda varlığını sürdürmeyi sağlayan anlaşmalar yoluyla, yerel üretimi desteklemektedirler.
4. Tüm mesleklerde kooperatifler istihdam yaratırlar
Bireysel girişim kooperatifleri, bireysel  işletmeleri bir marka ve satın alma merkezleri etrafında toplayarak onların her yönüyle bağımsız KOBİ'ler durumuna gelmelerini sağlarlar. İşletmesinin önüne adını koyarak, stratejik tercihlere katılarak, seçme özgürlüğünü kullanarak hep birlikte başarmak, birlikte çalışmak, kooperatif girişimlerin temel işlevidir.
5. Kooperatifler, ücretli aksiyonerlik; satınalma gücünün gelişmesi ve ücretli katılımın başarısına uygundurlar
Gelişmiş ülkelerde, özellikle Fransa'da SCOP[2]'lar, katılımcılık bakımından önemli bir kooperatif ağını teşkil ederler. En az 50 işçi çalıştıran Fransız KOBİ'lerinin  % 1'inde katılımcılığın gerçekleşmesine karşın, SCOP'larda bu oran % 98'i bulur.
6. Kooperatifler, pazar fiyatlarının aktörleridir
Serbest piyasada, fiyat tespiti,  mübadelenin temel eylemidir.
Tüketici kooperatifleri, üyelerinin düzenli denetimi altında fiyatları belirleme sürecini tespit ederler. Uygulamaları, saydamdırlar. Onlar,  bir tanık sektörü (fiyatlar, üretim ve pazarlama uygulamaları) durumundadırlar.
7. Kooperatifler,sürdürülebilir kalkınmanın aktörleridir
Kooperatifler, "tarımsal ve endüstriyel devrimler gibi, ekolojik devrim, yeni faaliyetlerin,  sosyal ve ekonomik amaçlı bir yeniliğin ve, nihayetinde, beşeri koşulların iyileştirilmelerinin taşıyıcılarıdır[3]"
8. Kooperatif girişimler yerel olduğu kadar küresel de olurlar
Kooperatifler, tarım-gıdada, büyümede, sürdürülebilir kalkınmada, bölgesel/ulusal bütünleşmede, kısacası toplumun  genel kalkınmasının  savunularında, ekonominin merkezine oturtulabilecek  kuruluşlardır.
9. Kooperatifler, toplumsal beklentileri cevap verirler
"Kooperatifin yöreselliği,  zaman içinde, veri bir bölgeye ve toprağa bağlı olarak,  kendisine doğrudan bir kimlik verir. Orijin bölge bakımından yakınlaşma ve sorumluluk ? piyasalar ve kazanımlar küresel olabilirse- üyelerinin sadakati kuvvetlenir"[4].
10. Kamu tartışmalarında  ekonomik güç, kooperatif lehine güçlenmiştir 
"Kooperatif dünyası,kamu tartışmalarında daha fazla  yer almayı sürdürüyor. Karşılıklı yardımlaşma özünde piyasa ekonomisine bir alternatif değil, piyasadaki mevcut bölüşüm kuralarını yeniden düzenleyerek piyasayı düzenlemenin farklı bir biçimidir. Bunun en tipik başarılı örneklerini tarım kooperatiflerinin başarılarında görmek mümkündür[5]. Ayrıca finans kooperatifçiliğinde de benzer gelişmeler gözlemlenmektedir.
2008'de yadsınamaz şekilde ekonomiyi sarsan  "küresel kriz"den bu yana kooperatiflerle ilgili tartışmalar küresel bir düzeye taşınmıştır. 2009'da BMÖ, 2012 yılını "Uluslararası Kooperatifler Yılı (UKY)"  olarak kutlanmasını programa aldı. Kutlamanın ana teması " Kooperatif işletmeler daha güzel bir dünya kurar[6]" olarak belirlendi. 2012'de ilk kez  "1. Uluslararası Kooperatifler Zirvesi[7]" toplandı. Bu zirvede kooperatifçilik uygulamaları yanında  kooperatif işletmelerin ekonomi teorisi açısından da durumu tartışıldı[8]. Zirve12'nin sonuçları BMÖ Genel Kurulu'na taşındı[9]. "2. Uluslararası Kooperatifler Zirvesi"  2014'de yapıldı[10]. "3. Uluslararası Kooperatifler Zirvesi" 11-13 Ekim 2016'da yine Kanada- Québec'te gerçekleştirilecek[11].
Kooperatifçi selamlarımla
Dr. Ayhan ÇIKIN
(Önemli not: "Kooperatifçilik" konusundaki düşünce ve yazılarım soysal medyadaki aşağıdaki adreslerde paylaşılmaktadır. Ülkemiz basınında, kaynak gösterilmek kaydıyla, herhangi bir izin almadan paylaşılabilir .)
 Adresler:

[1] İlerideki yazılarda her bir alt başlık ayrı bir yazı konusu yapılabilir.
[2] sociétés coopératives de production (SCOP),
[3] Nicolas Hulot,  Pacte écologique élaboré
[4] Alain Etchegoyen, philosophe, dans son livre« La force de la fi délité dans un monde infidèle », 2004
[5] Christine Lagarde, Ministre de l'économie, des fi nances et de l'emploi, Assises du mutualisme, 13 décembre 2007
[6] Bkz. Ayhan ÇIKIN, "Kooperatiflerin inanılmaz gücü", http://blog.milliyet.com.tr/kooperatiflerin-inanilmaz-gucu/Blog/?BlogNo=374395
[7] Bkz. Ayhan ÇIKIN, "Uluslar arası  kooperatifler  zirvesi  yapıldı", http://blog.milliyet.com.tr/-uluslararasi-kooperatifler-zirvesi--yapildi/Blog/?BlogNo=383740
[9] http://blog.milliyet.com.tr/--2012-uluslararasi-kooperatifler-zirvesi---on-deklarasyonu/Blog/?BlogNo=384330
[10] Bkz. http://blog.milliyet.com.tr/uluslararasi-2-kooperatifler-zirvesi-2014/Blog/?BlogNo=464664
[11] https://www.sommetinter.coop/fr/edition-2016