10 Mayıs 2012 Perşembe

Konferans : Kooperatifler, ekonomi için gerekli mi?

M. Ü. Milas Sıtkı Koçman Meslek Yüksekokulu öğretim üyesi Prof. Dr. Ayhan ÇIKIN, İzmir’de “Kooperatifler, ekonomi için gerekli mi?” konulu bir konferans verdi.
Konak Belediyesi’nin Kültürel Etkinlikleri  çerçevesinde, Şiir Tiyatrosu Topluluğu tarafından 5 Mayıs 2012 günü saat 16-18 arasında, Prof. Türkan Saylan Kültür Merkezi’nde düzenlenen toplantıya oldukça kalabalık bir izleyici katıldı.  İzmir’in önemli kültürel etkinlik topluluklarından biri olan Şiir Tiyatrosu Topluluğu’nun kurucu ve yöneticisi Milas kökenli bir aile. Emekli matematik öğretmeni Emine Cin ve eşi kimya öğretmeni İsmet Cin, İzmir’de muhteşem etkinlikler düzenliyorlar.
Prof. ÇIKIN, dünya ekonomisinin bugünkü durumunu irdeleyen konuşmasında özetle şunları söyledi :
·         Dünyada her şey hızla değişiyor. Ekonomide de önemli değişimler gözlemleniyor.
·         Dünyadaki reel gelirle(üretimle), bankalarda birikmiş “finansal fonlar” arasında önemli dengesizlikler var: finansal fonların mevcudiyeti, dünya reel üretimini  neredeyse 3’e katlamaktadır.
·         Ekonominin makro boyutta çalışabilmesi için “toplam gelirler ile toplam harcamaların” denkleşmesi sorunu uzun yıllardır gerçekleşemediğinden sürekli bir ekonomik kriz  tehdidi toplumlarda önemli  huzursuzluklara neden olmaktadır.
·         Klasik işletmeler “kar azamileştirmesine” göre üretimlerini planladıklarından, ekonomiye sürekli bir “harcanamayan gelir” enjekte edilmektedir. Yıllardır biriken bu gelir fazlasının 200 trilyon dolar civarına ulaştığını (ki, dünyanın  toplam reel geliri 63 trilyon dolar civarında olduğunu ) bildiren yayınlar bulunmaktadır.
·         Klasik-geleneksel işletmelerde yapılan üretim(gelir) piyasa mekanizması içinde “ücret+rant+faiz+kar” şeklinde üretim faktörleri arasında paylaşılmakta, nüfusun büyük çoğunluğunu temsil eden emek gelirleri, sermaye grubu gelirlerinin  çok altında seyretmektedir. Bu da bir önceki paragraf da belirtilen “harcanamayan gelir” stoklarını artırmaktadır.
·         Son çeyrek yüzyıldır, bankacılık sistemi içinde birikmiş bu fonların dünya ülkelerine( özellikle gelişmekte olan ülkelere) transferi  ile uğraşılmaktadır. Dünya ülkeleri, kendi ulusal gelirlerinin % 75’i civarında borçlanmış durumdadırlar.
·         Bu borçlanma gelişmekte olan ülkelerin  üretimini/ istihdamını düşürmektedir. Örneğin Türkiye’de önemli  tarımsal üretim olan tütün, pamuk, şeker pancarı, vb.. üretimi  nerdeyse  ortadan kalkmak üzeredir. Ayrıca işsizlik de sürekli artmaktadır.
Dr. ÇIKIN, bu durum saptamasından  sonra sorunun çözüm yolarının neler olması gerektiği konusunda da şunları söyledi :
·         Ekonomi çok kompleks bir alandır. Her sorun için tek bir reçete sunmak mümkün değildir. Ancak ekonominin  mahreci pazarlar ve pazarlarda aktör durumunda olan işletmelerdir. O nedenle işletmelerin amaçlarının iyi analiz edilmesi, ekonomik sorunları asgariye indirebilecek işletme modellerinin geliştirilmesi gereklidir.
·         Ekonominin temel amacı insanların ihtiyaç duyduğu mal ve hizmetlerin üretimi, dağıtımı ve tüketimi sürecinde yaşanan realiteleri  incelemek , karşılaşılan sorunların çözüm mekanizmalarını geliştirmektir.
·         Ekonomilerde, salt ‘kar azamileştirmesine’  göre üretimini planlayan işletmeler kadar, “insanların ihtiyaçlarına göre üretimini planlayan işletmelere” özel bir önem verilmesi  gerekir.  Bu işletme modeli 1,5 asırdan bu yana toplumlarda yerini almıştır. Adı da “kooperatif işletmeler”dir.
·         Kooperatif, “mülkiyeti  ortaklaşa olan ve yönetimi demokratik  olarak gerçekleştirilen bir girişim aracılığı ile ortak ekonomik, sosyal ve kültürel ihtiyaçları ve özlemleri tatmin etmek için gönüllü olarak bir araya gelmiş insanların özerk birliği”dir.
·         Kooperatif işletmelerde elde edilen gelirler, ortakların kararıyla işletme düzeyinde paylaştırılırken, kuramsal olarak “harcanmamış bir gelir” artığı geriye bırakmadığından, ekonomik krizin de önemli çarelerini içinde taşıyan bir özelliğe sahiptir.
·         2008 krizinde kooperatif  işletmeler başarılarını ispatlamışlardır. Özellikle  bankacılık sisteminde, kooperatif bankaları  krizden diğer özel bankalardan daha  başarılı çıktıkları saptanmıştır.
·         Kooperatifçiliğin eğitim sistemi içinde mutlaka yer almasını öneren Dr. ÇIKIN, ekonomilerin düzenli çalışmasında, rekabet sisteminin gelişmesinde, sağlıklı bir  pazar sisteminin oluşmasında kooperatif işletmelerin rolünün çok büyük olduğunu ileri sürdü.
·         Dr. ÇIKIN, geleceğin ekonomisinin yapılanmasında kooperatiflerin önemli aktörler olacağını; Birleşmiş Milletler’in bu gerçeğin dünya ölçeğinde vurgulanmasını sağlamak için 2012 yılını “Uluslararası Kooperatifler Yılı” ilan ettiğini; kutlamaların “Kooperatifler daha güzel  bir dünya kurar”   şeklinde  organize edilmesini sağladığını belirtmiştir. Ayrıca , Uluslararası Kooperatifler Birliği’nin 2012 yılı sonlarında Kanada’da “Kooperatiflerin Olağanüstü Gücü” konulu bir  Kooperatifçilik Zirvesi  toplayacağını  bildirmiştir.

Hiç yorum yok: