2012 Uluslararası Kooperatifler Yılı(UKY) kutlamaları, 8-11 Ekim 2012 tarihlerinde Kanada’nın Québec eyaletinde gerçekleştirilen bir Zirve ile sürdürüldü. Uluslararası Kooperatifler Zirvesi(UKZ)’nin konusu “Kooperatiflerin İnanılmaz Gücü”olarak belirlenmiştir. Zirve, Kanada’nın köklü üniversitesi Saint Mary’s Üniversitesi’[1]nin öncülüğünde Uluslararası Kooperatifler Birliği (ICA)[2] ile Kanada’nın en güçlü, dünyanın ise 6. güçlü bankası (kooperatif banka) olan Desjardins Hareketi’[3]nin ana sponsorluğunda gerçekleştirilmiştir.
Uluslararası Kooperatifler Zirvesi(UKZ) tartışmaları 4 ana konu etrafında toplanmıştır :
Dünya ekonomisinde kooperatiflerin yeri ;
Kooperatif iş modelinin performansı ;
Kooperatif iş modelinin evrimi ;
Kooperatiflerin küresel sosyopolitik etkisi.
Dünya ekonomisinde kooperatiflerin yeri
Kooperatiflerin, ekonomik ve finansal dalgalanmalarla daha iyi başa çıkabilmek için kapasitelerini kullanmada başarılı oldukları son yıllarda gözlemlenmiştir. Eğitim kurumlarında kooperatif iş modeli üzerinde yeterince durulmadığı bir gerçektir. Mevcut ekonomik önlemler içinde kooperatiflere yeterince fırsat verilmediği de gözlemlenmektedir. Yapılacak örnekleme ve sondajlama çalışmaları ile toplanacak ekonomik verilerle kooperatiflerin etkisini ve büyüklüğünü tahmin etmek gerekir. Günümüzde kooperatiflerin küresel ekonomide işgal ettiği yer nedir ? Bu boyut ne olmalıdır ?
Zirve süresince bu ana konu etrafında bir yuvarlak masa toplantısı yapılmış ve aşağıdaki konular tartışılmıştır:
1- Kooperatif modeli, çalışma tarzı, sosyo-ekonomik etkisi nedir?
2- 6-7 Ekim tarihlerinde gerçekleştirilen “kooperatif ekonomi”yi konu edinen Ön-zirve’nin sonuçları tartışıldı ve değerlendirildi;
3- Küresel düzeyde, üyelerin ve halkın kooperatiflere bakış açıları irdelendi ve değerlendirildi.
Kooperatif iş modelinin performansı
Kooperatifler, rekabetçi bir ortamda yaşayabilirliğini ispatlamış ve üyelerinin ihtiyaçlarını hassas bir dengede gerçekleştirme başarısını göstermişlerdir. Onlar, finansal olarak da başarılı olmuşlar ve hızla gelişmektedirler. Doğaldır ki, bu “başarının ne olduğu” sorusunun tartışmaları Zirve’de yapılmıştır : “kooperatifler, eşitlik, adil ve dayanışma değerlerini saygı göstererek işletme verimliliğini nasıl sağlayabilirler?” “Kooperatifleri büyüten araçlar nelerdir?”
Kooperatifler, egemen iş modeline alternatif olarak, başarılı ve farklı bir işletme modelini temsil etmektedirler. Onlar, özellikle “Kooperatif Banka İşletmeleri” , son dünya krizinde finansal sağlamlığını göstermişlerdir. Kendi yönetiminin doğasına saygılı kalarak, üyelerinin ihtiyaçlarını karşılarken rekabetçi bir ortamda çalışabildiğini göstermiştir. Önemli tartışma konularından biri de “kooperatifler, egemen işletme modelinin markajından kurtulmayı nasıl becerebilmişlerdir ?” “Kooperatiflerin sürekliliğini sağlayabilen ve onları büyüten araçlar nelerdir)”
Zirve sırasında yapılan bir başka « yuvarlak masa » tartışmasında aşağıdaki konulara yer verilmiştir :
1- Kooperatiflerin büyüme stratejileri nedir?
2- Egemen işletme modeline seçenek olarak – küresel krizde yaşanmış bir çözüm aracı olarak- koopertifler ?
3- Verimlilik, finansman ve kapitalizasyon bakımından kooperatiflerin egemen işletme modelinden farklılığı nedir ?
Kooperatif iş modelinin evrimi
Kooperatif üyeleri, aşağıdakilerden hepsini yapmak isterler: rekabet ortamında farklı mağazalara giderek malları kıyaslarlar, alım-satım yaparlar ve hatta bu malları kullanırlar. Gelişmiş ülkelerde kooperatif üyeleri, dernekçi hayata pek fazla katılmazlar. Bu nedenle kooperatif işletmeleri, üyelerini kendi işletmelerine çekebilmek için çeşitli etkinlikler gerçekleştirirler. Üyelerin kademeli olarak kooperatiflerden uzaklaşmasının önlenmesi veya yakınlaşmasının sağlanması üzerinde dururlar. Güncel bağlamda, toplumsal yaşamın dinamizmini besleyen ihtiyaçlar nasıl karşılanmalıdır? Kooperatifler, hızla gelişen ve değişen pazarlarda nasıl lider olabilirler, nasıl hızlı davranabilirler ve nasıl yenilikçi kalabilirler?
Zirve süresince bu konuları irdeleyen atölye çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmaların başlıcaları şunlardır :
1- Katılımcı yönetim ve yönetişim ;
2- Üyelerin, toplumun ve pazarların ihtiyaçlarına yanıt ;
3- Başarı kültürü ve yenilikçilik ;
4- Kooperatif değerleri ile yetenekleri çekme, eğitme ve tutma ;
5- Ağ olarak örgütlenme ve « kooperatiflerarası işbirliği» ;
6- Kooperatiflerin uluslararasılaşması ;
7- Kuzey-güney «kooperatiflerarası işbirliği ».
Kooperatiflerin küresel sosyopolitik etkisi
Kooperatifler, tartışılmaz bir sosyopolitik etkiye sahiptirler, fakat bu çok az bilinmektedir. Onlar, toplumların gelişmesine katkıda bulunurlar, fakat tüketici ekseriya çok az önemsenmektedir. Kooperatiflerin ayırt edici öğelerini tanımak çok önemlidir ; rekabetin az olması bir avantaj teşkil edebilir. Bir miktar kuşkuculuk her zaman olagelmiştir : bir yanda kooperatifler ve diğer yanda öteki girişimler arasındaki gerçek farklılık tartışmaları sürüp gitmektedir. Ayrıca kooperatif hareketin, üst düzey politik kararlarda ve etkilerdeki rolü sınırlı düzeydedir.
Oysa kooperatif model son ekonomik krizde, direncini göstermiş ve küresel krizlere uzun vadeli bir çözüm öğesi olabileceğini kanıtlamıştır. Kooperatifler, sosyopolitik kararların alınmasında etki payını adil olarak nasıl gerçekleştirebilir ve bilinirliğini nasıl artırabilir ? Yönetişiminin katılımcı niteliği öteki işletmelere neden örnek olmalı ve paylaşımcı liderlik modeli neden ve nasıl teşkil edilmeli ?
Zirve sırasında bu konuda 2 yuvarlak masa toplantısı yapılmıştır. « Vizyon 2030- işgal edeceği yeni yer » adlı ilk yuvarlak masada, kooperatiflerin geleceği ve gelecek 20 yıl zarfında oynayacağı rolün giderek ağır basacağı görüşü ön plana çıkmıştır. Dünya çapındaki farklı Devletlerin ve hükümetlerin bakanlarını ve temsilcilerini toplayan ikinci yuvarlak masada, kooperatif işletmeleri kapsayan ve politik alanı kavrayan bir tarzın nasıl olacağı tartışılmıştır; bu tartışmada, küresel sosyopolitik etkilerin neler olabileceği ve işgal edebileceği boyutun ne
T. Ayhan ÇIKIN
[1] Saint Mary’s, Kanada’nın en eski üniversitesidir. Orada,“Centre of Excellence in Accounting andReportingforCooperatives” gibi mükemmel bir kooperatif muhasebe merkezi, kooperatiflerin ve tasarruf ve kredi sandıklarının yönetiminde öğretici tek uluslararası bir program sunan prestijli bir ticaret okulu, “Sobey School of Business” bulunmaktadır. (www.smu.ca)
[2] Uluslararası kooperatifler birliği, tüm dünyada kooperatifleri bir araya toplayan, temsil eden ve yardım eden sivil ve bağımsız bir birliktir. 1895’de Londra’da kurulmuş, 96 ülkede ve ekonominin tüm sektörlerinde 267 üyesi bulunmaktadır. (www.aci.coop)
[3] 190 milyar Kanada dolarından fazla aktifiyle Desjardins Hareketi, Kanada finans kooperatif grubunun birincisidir ve dünyada en güvenilir 18. Finans kurumudur. Desjardins Hareketi , 5,6 milyon civarındaki ortağına ve müşterisine tam dizi finansal ürün ve hizmet sunmaktadır, 45 000 kişi istihdam etmektedir; 5 400 civarında seçilmiş yönetici sorumluluk taşımaktadır. (www.desjardins.com)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder