T. Ayhan ÇIKIN
Daha önceki
bir yazımızda 8-11 Ekim 2012
tarihlerinde, 2012 Uluslararası
Kooperatifler Yılı(UKY) kutlamaları çerçevesinde, ‘Kooperatiflerin İnanılmaz Gücü’ ana teması etrafında, Uluslararası
Kooperatifler Zirvesi(UKZ)’nin, Kanada’da gerçekleştirildiğini belirtmiştik [1],[2].
Dünya
Kooperatifler zirvesinde tartışılan 44
bildiri, “KOOPERATİFLERİN İNANILMAZ GÜCÜ
: SEÇİLMİŞ METİNLER “ adıyla 700 sayfa civarında bir kitaba dönüştürüldü.
Kitap, pdf formatıyla internette de yayımlandı. Adresi : http://www.sommetinter2012.coop/pdf/pouvoir_des_coop_final_web.pdf.
Kitabın kimliğini şöylece özetlemek mümkündür :
Kitabı Hazırlayanlar
: Marie-Joëlle Brassard et Ernesto Molina
(Sous la
direction de).
Kitabın orijinal adı : L’Etonnant
Pouvoir des Coopératives. Textes Choisis de l’Appel International de Propositions.
Kitabı
yayınlayan kurum : Québec 2012 : Sommet
International des Coopératives
Yayınlandığı
Yıl : 2012
Sayfa
sayısı : 700 (yaklaşık)
ISBN:
978-2-9813483-0-2
L'étonnant
pouvoir des coopératives.
Textes choisis de
l'appel international de propositions (format papier)
ISBN:
978-2-9813483-1-9
© Sommet
international des coopératives
*
Uluslararası kooperatifler zirvesinin düzenleyici kurulu başkanı Stéphane BERTRAND , kitap için
yazdığı sunu yazısında şunları
söylemektedir :
“Uluslararası kooperatifler zirvesi ,
uluslararası sahnede kooperatif hareketin geliştirilmesi ve tanınmasına katkı
vermekten gurur duyar.
Makalelerin önerileri doğrultusunda bilim
kurulunun mobilize edilmesi, bu hedefe ulaşmanın tartışmasız aracı olmuştur. Yanıtı
da bizim beklentilerimizin ötesinde oldu. Biz, kooperatif hareket için, ve hem de küresel
ölçekte, yazarların gerçek çılgınlıklarına tanık olduk. Bu kitaba alınacak
makalelerin seçimi hiç de kolay olmadı .
Birinden ötekine tüm öneriler , oldukça uyarıcı idiler. Bu kitapta toplanan 44
makale sayesinde bilgilerimiz daha
netleşmiş ve kooperatif hareketine bakış açımız
yeni ufuklar keşfetmiş ve genişlemiştir. Açıktır ki, bu kitabın
yazarlarının her biri, kooperatiflerin gelişmesi için, gelecek on yılda gerçek bir sıçrama tahtası
olduğunu, Uluslararası Kooperatifler Yılına net olarak katkı yapmıştır. Ben
, onların olağanüstü katkısının altını
çizmek ve onlara coşkulu bir teşekkür
sunmak istiyorum. Keyifli okumalar.”
*
Dünya Kooperatifler Zirvesi kitabındaki bildiriler, giriş bölümü dışında, dört
ana başlık altında toplanmıştır .
Giriş bölümünde tek
bildiri yer almaktadır. Bu bildiri “Zirve Kitabı”nın hazırlayıcıları tarafından
sunulan “Dayanışma zenginlik yaratır. Eğer iktidarlar dengelerini
yitirmezlerse ?” [3]
. Diğer bölümlerin başlıkları ve bölüm içinde yer alan bildiri sayıları
şöyledir[4]
:
Bölüm
I : Dünya ekonomisinde kooperatiflerin yeri (5 bildiri)
Bu bölümde 5
bildir tartışılmıştır. Bildiriler, daha çok örnek olaylardan hareket ederek,
farklı ülkelerde ve farklı sektörlerde kooperatiflerin ekonomi içindeki yerleri
ve katkıları tartışılmıştır. Çoğu örnekolay (case study) şeklinde ciddi bir araştırmaya dayalı
bildirilerle konuların şu ayrıntıları verecek şekilde anlatıldığı söylenebilir
:
- Kooperatif
modelin çalışma tarzı, ekonomideki yeri ve katkısı;
- Kooperatif
modelin kapasitesinin değerlendirilip değerlendirilemediği;
- Örnek
olarak incelenen ülke ve sektör kooperatiflerinde üyelerin ve halkın kooperatif
bakış açıları ve küresel özellikler; vb..
Bölüm
I I : Kooperatif iş modelinin başarısı
(15 bildiri)
15 bildirinin tartışıldığı bu bölümde kooperatiflerin
rekabetçi bir ortamda başarılı olabildikleri ve üyelerin ihtiyaçlarını hassas
bir denge kurarak karşıladıkları vurgulanmıştır. Özellikle finans sektöründe
elde ettikleri başarılar, onların hızla gelişmesi için bir motivasyon
oluşturduğu üzerinde durulmuştur. “Kooperatifler, eşitlik, adil ve dayanışma
değerlerini saygı göstererek işletme verimliliğini nasıl sağlayabilmişlerdir ?”
“Kooperatifleri büyüten araçlar neler olmuştur ?” sorularının yanıtları,
ülkeler ve sektörler bazından verilen örnekolay çalışmalarıyla açıklık
kazandırılmıştır. Ayrıca, kooperatiflerin büyüme stratejileri; geleneksel
işletme modeline bir seçenek oluşturup oluşturamayacağı; verimlilik, finansman
ve kendine özgü bir sermaye yaratıp yaratamayacağı, vb… konular örnek olaylarla
aydınlatılmaya çalışılmıştır.
Bölüm
I I I : Kooperatif iş modelinin gelişimi (17 bildiri)
17 bildirinin yer aldığı bu bölümde, rekabet
ortamında, ülkeler ve sektörler bazındaki örnekolay çalışmalarıyla
kooperatiflerin nasıl geliştiği, hangi güçlükleri aşarak mevcut durumuna
ulaştığı konusundaki gözlemler yer almıştır. Ayrıca kooperatiflerle üyeleri
arasındaki ilişkileri olumlu ve olumsuz etkileyen olaylar konu edinilmiştir. Bu
bölümün bildirilerinin başlıca temalarını şu şekilde özetlemek mümkündür :
yönetime katılım; kooperatiflerin, üyelerinin, toplumun, pazarlarının
ihtiyaçlarına yanıt verebilme durumu; başarı kültürü ve yenilikçilik
özellikleri ; kooperatif değerlerini koruyarak yetenekleri kendilerine çekme,
eğitme ve tutma; kooperatiflerarası işbirliği
ve ağ oluşturma; kooperatiflerin uluslararasılaşması; Kuzey ve Güney
kooperatiflerinin işbirliği, vb…
Bölüm
IV : Kooperatiflerin küresel sosyopolitik etkisi (7 bildiri)
7 bildirinin tartışıldığı bu bölümde, kooperatiflerin
sosyopolitik etkinliğinin durumu ve geleceği, örnekolaylarla gündeme
taşınmıştır. Özellikle kooperatiflerin yeni sektörler kurarak ekonomiyi
yenileştirmesi, çeşitlendirmesi ve çoğullaştırması ; kooperatiflerin toplumsal
sorumluluğu; kooperatiflerin sürdürülebilir kalkınmadaki üstünlüğü;
neo-liberalizme karşı kooperatiflerin
yaratabileceği avantajlar, vb.. tartışılmış ve küresel ekonomik güçler
içinde (G8, G20, Dünya Bankası, vb..)
kooperatif temsilcilerini yer alması gibi bazı yeni öneriler getirilmiştir.
*
Ne yazık ki ülkemizde kooperatif literatürünü
izleyen bilim ve uygulayıcı insan sayısı çok azınlıkta. Örneğin, kooperatifçilikle ilgili yazdığım
yazıların, diğer yazılarıma göre oldukça az okunduğunu görüyorum. Gelişmiş
ekonomilerde pek çok bilim insanı ve uygulayıcılar, son ekonomik krizden sonra
“kooperatif işletme modeli”ni gündemlerine
daha boyutlu aldılar. Bunun sonucunda 2009’da Birleşmiş Milletler Genel
Kurulu, 2012 yılını “Uluslar arası Kooperatifler Yılı” ilan
ederek , BM’e üye tüm ülkelerde “Kooperatifler Daha İyi Dünya Kurar”
ana teması altında yıl boyu tüm dünya ülkelerinde “kooperatifleri tanıtma toplantıları” düzenlediler[5]. Uluslararası
Kooperatifler Yılı kapsamında Ekim
2012’de ilk kez “Dünya Kooperatifler Zirvesi” gerçekleştirildi[6]. Bu zirvede tartışılan
bildiriler , yukarıda kısaca
tanıttığımız kitaba dönüştürüldü. Zirve’nin 2014 yılında tekrarlanması
kararlaştırıldı. ICA, Uluslararası
Kooperatifler Yılı’nın doruk toplantısını , Genel Kurul olarak Ekim 2012 ayının
son günlerinde
yaptı. Bu Genel Kurul’da “On Yıllık
Kooperatif Eylem Planı”[7] kabul edilerek devreye
sokuldu .
Türkiye’de de 17 Ekim
2012 tarihinde “Türkiye Kooperatif Stratejisi ve Eylem Planı 2012-2016”[8] adlı bir belge resmen
ilan edildi . Kooperatifçilik konusu ile uğraşan genç akademisyenlerin hızla bu
belgelere ulaşarak, Türkiye de kooperatifçiliğin istenilen seviyeye ulaşması
için gerekli bilgi ve belgeleri üretmesi gerekir.
T. Ayhan ÇIKIN
Kasım 2012.
[3]Marie-Joëlle BRASSARD et Ernesto
MOLINA La solidarité crée de la richesse. Et si les
pouvoirs basculaient ?, p. 3-14
[4] Kitabın
ayrıntılı içeriği için bkz : http://kooperatifcinindefteri.blogspot.com/2012/11/dunya-kooperatifler-zirvesinde-neler_30.html
[5] Daha
fazla bilgi için bkz: http://2012.coop/en
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder