BİR KOOPERATİF KURMAK : 2. Aşama : Bir uzlaşmaya varmak

Aşama 2 : Bir uzlaşmaya varmak

Art arda yapılan ilk toplantılar sırasında işletmenin niteliği, büyüklüğü ve yaşayabilirliği araştırılıp keşfedilir. Bunu takiben temel grup halka açık bir toplantı düzenleyerek elde ettikleri ilk bulgularla düşüncelerini potansiyel üyelere sunma hazırlıkları yaparlar.  Bu hazırlıklarda, işletmenin fırsatlarını ve risklerini ortaya koyan olası kurumsal seçeneklerin ayrıntılı bir envanteri  belirlenir.  Diğer yasal ve kurumsal seçenekler gözden geçirilir ; örneğin özel bir işletmenin, derneğin veya bir ortaklığın kurulması gibi alternatifler gözden geçirilir.

Bu aşamada grup, bir çok önemli soruları yanıtlamak zorundadır :

·         Kooperatif şekli grubun sorununu çözebilecek iyi bir örgütsel yapımıdır?

·         Kooperatif, belirlenen sorunu  nasıl ele alacak  veya sunulan fırsatı nasıl yakalayacak ?

·         Öteki seçeneklerle kıyaslandığında  kooperatifin güçlü ve zayıf yanları nelerdir ?

Tartışma, kooperatifler ve gerçekleşebilen veya gerçekleşemeyen bir envanter düzenlemesiyle başlamalıdır. Genel olarak bir kooperatifin formasyonu, genel arz ve talep arasındaki var olan dengesizliği düzeltemez. Örneğin bir üretici kooperatifinin kurulması, kendi ürettiği ürünlerin arzını artırıyorsa ürünlerin fiyatını yükseltemez. Bununla beraber  çiftçiler  özel ve avantajlı bir ticari ürünü konu edinen bir kooperatifle piyasaya çıkarsa sorunlarını bir çözüm getirebilirler. Ayni zamanda diğer faktörler, örneğin üyeler arasındaki olası çelişkilerin  dikkate alınması gerekir. Her şeyden önce sorunun çözümü için en uygun çözümün  ne olduğu belirlenmelidir : bu kooperatif mi ya da özel bir girişim mi veya başka bir işletme tipi mi olacaktır. Bunun iyi bir şekilde kararlaştırılması gerekir.

Durum,  örnek bir olayla şöyle açıklanabilir :

Örnekolay 1.  Tarımsal ekipman kooperatifleri : çatışmanın kaynağı Bir çok Batı Avrupa ülkelerinde “tarımsal ekipman kooperatifleri”,  20. yüzyılın başından beri gözlenen sermaye yoğunlaşmasının ve hızlı bir mekanizasyon  olaylarına tepki olarak, tarımsal araçları ve ekipmanı ortaklaşa kullanımı organize etmek için kurulmuşlardır. Kooperatif yaklaşım, bu problemin çözümü için kesin bir gerçeklik olarak kanıtlanmamıştır. Zira ayni anda ekipman kullanma ihtiyacında olan kooperatif üyeleri arasında  çatışmalar ortaya çıkmıştır. Ekipman kiralayan özel  kişilerle yapılan sözleşme,  toprak hazırlama ve hasat faaliyetleri için daha uygun bir çözüm olarak ortaya çıkmıştır. Bir ailenin üyeleri veya komşular arasındaki informel anlaşmalar eş anlı olabilmektedir.  İşler iyi gitmekte  ve makinaların kullanımı konusunda  çiftçiler  arasında  komşuların açık bir şekilde çatışmalardan uzak kaldığı gözlemlenmiştir.

Halka açık toplantı

Amaçlarını gerçekleştirmek için kooperatifçiliğin uygun bir seçenek olduğunu çekirdek grup ikna olduğunda, kooperatif kurmak için yeterli destek sağlamak için halka açık bir toplantı düzenlenmelidir. Çekirdek grup, yaptığı araştırmaları ve topladığı bilgileri toplantıya katılanlara sunar: tanımlanan ortak ihtiyacı, kooperatifin bu ihtiyacı karşılayabileceğinin nedenleri ve kurulacak kooperatifin avantajları ve sınırlamaları toplantıda tartışılmalıdır. Bu toplantının amacı, sunulan ekonomik proje hakkında fikir birliği sağlamaktır. Problem, çekirdek grup dışında kooperatife katılabilecek potansiyel üyeler ve diğer paydaşlarca da bilinmeli , toplanan bilgiler onlarla paylaşılarak destekleri sağlanmalıdır.

Kooperatif, ulusal kooperatif mevzuata uygun olarak kurulmak ve kayıtlara geçmek durumundadır.  Kooperatifin kurulup işe başlayabilmesi için  gerekli yasal çerçevenin bilinmesi gerekir. Eğitim, enformasyon ve formasyon faaliyetleri kooperatif kurma sürecinin önemli bir parçasıdır.

Bir kooperatif formasyonu, her zaman üyelerin ihtiyaçları üzerine dayandırılmalıdır. Bu ayni zamanda kurulması gereken kooperatif tipini de ortaya çıkarır. Kooperatif tipi, üyelerin kim olacağını, üyelik kriterlerinin ne olacağını ve çalışma tarzının nasıl şekilleneceğini de belirler.

Halka açık toplantı, herkesin sorularını sorabileceği ve açıklayabileceği  geniş bir tartışma ortamı yaratmalıdır. Kadınlar ve gençler , görüşlerini rahat bir şekilde duyurabilmelilerdir. Aktif üyeler ve kooperatifin potansiyel liderleri  gençlerin ve kadınların katılımlarını ciddi bir şekilde desteklemelidirler. Halka açık toplantı sürecinde profesyonel bir dış yardım alınabilir. Örneğin bir öğretmek, bir ziraat mühendisi, görsel araçların seçimi, hazırlanması ve kullanımı (tablolar ve özellikle grafikler)  ve tartışmaların canlılık kazanabilmesi için önemlidir. Böylece toplantıda yapılan konuşmalar ve tartışmalar dikkatli bir şekilde dinlenilir.  Halka açık toplantıda , potansiyel üyeler arasındaki benzerlikler veya farklılıklar daha iyi algılanır, kooperatif için anahtar özelliğe sahip insanlar ortaya çıkarılabilir. Bu toplantının bir tutanağı düzenlenmelidir. Tüm sorular, açıklamalar ve üzerinde anlaşılmaya varılan konular dokümante edilmeli  ve daha sonra kooperatif harekete katılanlara dağıtılmalıdır.

Üyeler kendilerine yapılan önerileri kabul ettikten sonra, kuruluş  faaliyetlerinin finansman bütçesi hazırlanır.

 İkinci aşama sırasında yapılacak başlıca işler aşağıda özetlenmiştir :

Aşama 2 :  Bir uzlaşmaya varmak İlgili aktörler : çekirdek grup, potansiyel üyeler, toplum üyeleri, danışman(lık)lar -          Saptanan sorunları çözümlemede  kooperatif yöntemin geçerli olup olamayacağı çekirdek grup içinde tartışılmalı -          Diğer organizasyon seçenekleri incelenmeli -          Kooperatif çözümün niteliğini ve büyüklüğünü incelemek için hazırlık toplantıları yapılmalı -          Halka açık bir toplantıda kooperatif yaklaşımı önerilmeli -          Yeterli potansiyel üyelerle ekonomik bir fayda sağlanacaksa bir kuruluş bütçesi hazırlanmalı