21 Aralık , Dünya Kooperatifçilik günü olarak kutlanır.
21 Aralık ayni zamanda yerkürenin en
uzun gecesidir. Günün % 61'i gecedir, karanlıktır.
Canlıların yaşamı, günlük nafakalarını
temin etmek için büyük bir mücadele ile geçer.
Milyar yıllarla ölçülen insanlık
tarihinde sürekli savaşlar olmuş, hala da olmaktadır. Güçlüler güçsüzleri
ezmiş, insan emeği ile yaratılan üretim araçları, ekonomideki söylemi ile sermaye,
bir grup insanların/ ulusların ellerinde toplanmıştır. Neredeyse, dünya
gelirinin yüzde 70'inden fazlası, dünya nüfusunun yüzde
20'den azına sahip 8 ülkede toplanmıştır. Ayrıca üretilen gelirin sermaye
grubu insanlar
ile emek grubu insanlar arasındaki dağılımı da çok
çarpıktır.
Tarihin her döneminde karşılaşılan bu
bölüşüm sorunu insanları çeşitli çözümler araştırmaya yöneltmiştir. Salt "kar"ekseni üzerinde üretimini
planlayan geleneksel kapitalist işletmelerin sonuçları ekonomiyi krizden krize
sürüklerken, üretimi "insan
ihtiyaçlarına göre planlayan kooperatif işletmeler" 21.
yüzyılın en gözde girişim biçimi olarak son uluslararası iki "kooperatifçilik zirvesi"[1],[2]nde
hak ettiği yere oturtulmuştur.
İşte bu işletme tipini tarihe armağan
eden "Rochdale Haksever Öncüleri"nin
, 21 Aralık 1844'de 28 işçinin 4 ay uğraşarak adam başına toplayabildiği
1'er İngiliz lirası ile, toplam 28 Sterlin sermaye ile kurduğu kuruluş,
çağdaş kooperatiflerin ilk başarılı örneğidir[3].
Dünya kooperatifçilik günlerinde hep
şunu düşünmüşümdür : Acaba Rochdale haksever öncüleri, 21
aralık gününü, yani gecenin en uzun, güneşin dünyaya en az aydınlattığı günü
bilinçli olarak mı seçtiler?
Küresel düzeyde her yıl iki
kooperatifler günü kutlanmaktadır : biri Rochdale Haksever Öncüleri
Kooperatifinin kurulduğu 21 Aralık 1844'ü baz alan « Dünya Kooperatifçilik Günü »kutlaması ;
diğeri de Uluslararası Kooperatifler Birliği'nin kurulduğu 5 Temmuz 1895'i
baz alan ve 1995'den beri « Uluslararası
Kooperatifler Günü » olarak Temmuz ayının ilk
cumartesi günü kutlanan ve Birleşmiş Milletler tarafından da resmen kabul edilen
gündür.
Ayrıca Birleşmiş Milletler, 2012 yılını, kooperatifçiliğin
geniş kitlelerce daha iyi tanınması için « Uluslararası Kooperatifler Yılı » olarak
ilan etmiştir. Bununla beraber, hemen hemen tüm kooperatifler/kooperatifçiler, hiç
bir resmi zorunluluk olmadığı halde 21 Aralık'ı kooperatifler günü olarak
anarlar.
Tüketim kooperatifinin kurulması ve
satış yerinin açılmasında geçmişteki hataları ve eleştirileri dikkate
alan "Rochdale Haksever Öncüleri", ayrıca selefleri ile de
dayanışmanın gerekliliğini düşünmüşlerdir. Rochdale Öncülerinin saptamış olduğu
kurallar, bugün hala kooperatiflerin yönetiminde geçerliliğini sürdürmektedir..
Tüm kooperatifçilerin "Dünya Kooperatifçilik Günü"nü
kutluyorum.
Kooperatifçi selamlarımla.
Dr. Ayhan ÇIKIN
( Önemli not : "Kooperatifçilik" konusundaki
düşünce ve yazılarım soysal medyadaki aşağıdaki adreslerde paylaşılmaktadır.
Ülkemiz basınında, kaynak gösterilmek kaydıyla, herhangi bir izin almadan
paylaşılabilir . Adresler : http://kooperatifcinindefteri.blogspot.com.tr/;
http://blog.radikal.com.tr/Bloglar/zaman-cicegi ; http://blog.milliyet.com.tr/tayhan-cikin/Blogger/?UyeNo=730822 )
[3] Daha fazla bilgi için bkz : http://blog.milliyet.com.tr/ekonomi-tarihinin-en-uzun-yolculugu/Blog/?BlogNo=391756
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder