Kooperatifçilik, uluslararası düzeyde
giderek ağırlığını hissettiren bir realitedir : tüm kıtalar üzerinde , hemen
hemen her ülkede kooperatifler mevcuttur. Kooperatif hareket, birkaç ülke
içinde soyutlanmış bir hareket değil, aksine küresel düzeyde ekonomik bir
harekettir.
Dünya nüfusunun yarısının geçiminde
kooperatiflerin katkısı vardır. Kooperatifler250 milyon civarında
insana iş sağlamaktadır. Bu istihdam hacmi, dünya dış ticaretinin üçte
ikisi(2/3)'nden fazlasını ellerinde bulunduran "çokuluslu şirketler"in yarattığı
istihdamdan oldukça fazladır. Dünya'da mevcut 2,6 milyon kooperatifin 1 milyar ortağıbulunmaktadır.
Kooperatifler G20ülkelerinde mevcut
istihdamın % 12'sini temsil
etmekte ve yıllık gelirleri de 3 000 milyar doları
ulaşmış durumdadır[1].
Büyüklüğü, faaliyeti, kökeni ne olursa
olsun , kooperatifler ayni değerleri paylaşırlar[2]. "Uluslararası
Kooperatif Kimliği Bildirgesi" içinde Uluslararası
Kooperatifler Birliği (ACI) tarafından
tanımlanmış kooperatif ilkeleri içinde buluşurlar. 1895'de Londra'da kurulmuş olan ACI, 1995'de
Manchester'da kooperatif değerlerini ve ilkelerini yeniden yorumlamıştır.
100 civarında ülkede örgütlene
kooperatiflerin uluslar arası örgütü ACI, Birleşmiş Milletler'de ve onun Sosyal ve
Ekonomik Komitesinde (ECOSOC)[3] danışmanlık üyelikleriyle,
devletler-dışı üye olan ilk sivil organizasyondur. ACI,
Uluslararası Çalışma Örgütü (BIT)' nün Haziran 2002'de kabul ettiği 193
sayılı Kooperatiflerin Teşviki Kararı sonucu BIT ile sıkı bir
işbirliğine girmiş ve iki kuruluş arasında Şubat 2004'de işbirliğini
güçlendirme ve bilgi değişimi protokolü imzalanmıştır.
Birleşmiş Milletlerin uzman organları
ve diğer uluslararası organizasyonlar (Dünya Bankası, Gıda Kodeksi, Dünya
Sağlık Örgütü) ile ACI tarafından
sürdürülen temas ve faaliyetlerin listesi uzamakta ve kooperatifler
tarafından geliştirilmiş etkinliklerin alanları genişlemektedir.
Sonuç olarak , az da olsa bir kısım (kooperatif) organizasyon girişimlerin,
tarımın, konut üretiminin, ticaretin,vb.. finansmanına giriş
sorunlarında oldukça iyi bir müdahale kapasitesine sahiptirler.
Kaynakları sınırlı da olsa, dünya
düzeyinde karşılaşılan iki önemli probleme karşı mücadelede
kooperatiflerin taşıyabileceği katkının altını çizme kararında olan
ACI'nın programı büyüktür :fakirlik ve
Sida[4]. Uluslararası hedefler
içinde kooperatiflerin tanınmasını ve temsil edilmesini sağlamak, ulusal
yapılarca oluşturulan eylem girişimlerin uzantılarında doğrudan yer
almak ACI'nın bir misyonudur. Fakat ACI'nın rolü , sıradan bir
"temsilcilik" rolü ile sınırlandırılamaz.
ACI, isteyen üyelere, teknik yardım da
yapar. O, ulusal yetkililerin benimsediği yöntemleri desteklemek,
kooperatif mevzuatının hazırlanmasına, kooperatiflerin kurulması ve
kooperatiflerin gelişmesi ve daha iyi bilinmesi anlamında gelen öteki
talepler üzerinde çalışmak için girişimlerde bulunabilir. Örneğin
ACI, uluslararası muhasebe normu IAS 32 hakkında, Avrupa Komisyonu ile
birlikte avrupalı kooperatiflere uygun yöntemlerle destek verdi.
ACI, bir bilgi ve deneyim değişim
merkezi sunmakta ve dünyada kooperatif hareketin daha iyi
yayılmasına katkıda bulunmaktadır. IAS 32 örneğine gelinirse
ACI, dünya kooperatiflerinin mobilizasyonunda ve bu konu hakkındaki
bilgilerin yayılmasında önemli görevler üslenmiştir. Ve , benzer
sorunlarla karşılaşan Avrupa ve Birleşik Devletler'deki kooperatif
deneyimlerinden karşılıklı yararlanmada ara kademeyi oluşturmuştur.
Küreselleşme sürecinde, dünyanın
herhangi bir bölgesinde yerel kalacak olan karşılaşılmış problemleri veya
gelişmeleri tasarımlamak oldukça güçtür. Dünya ölçeğinde organize olmak
ve işbirliği yapmak çağımızın "olmazsa olmazları" arasındadır.
Bu beklentileri daha iyi yanıtlamak
için ACI, son yıllarda, derin bir içsel yapılanmayı ve görevlerini
yeniden tanımlamayı girişmiştir. ACI, bugün üyelerinin hizmetine dinamik,
etkili ve profesyonel bir örgüt olmanın araçlarını vermeyi istemektedir. Buna
karşılık, kooperatif realiteyi daha etkin aydınlatmayı sağlamak için örgütünü"sahiplenmeyi" ve
faaliyetlerine katılmayı üyelerine
önermektedir.
Özellikle BMÖ'nün 2012 yılını "Uluslararası
Kooperatifler Yılı (UKY)" olarak kutlanması ile birlikte
arka arkaya iki "Uluslararası Kooperatifler Zirvesi (UKZ)", üçüncü Zirve'ninde Ekim
2016'da Kanada'da
toplanacak olması "Dünya Kooperatifçilik Hareketi" açısından çok önemli
sonuçlara yol açmıştır.
Kooperatifçi selamlarımla
Dr. Ayhan ÇIKIN
[1] http://www.sommetinter.coop/cms/cp/millions-cooperatives-milliard-membres-millions-emplois-cooperatives-partie-equation-solution
[2] Kooperatif ilkeleri : herkese açıklık ve gönüllü üyelik; üyelerce
gerçekleştirilmiş demokratik erk; üyelerin ekonomik katılımı; özerklik ve
bağımsızlık; eğitim,bilgilenme ve bilgilendirme; kooperatiflerarası işbirliği;
topluma karşı sorumluluk.
[3] ECOSOC
: Comité Economique et Social aupres des Nations Unies.
[4] SIDA
: Syndrome d'Immuno Deficience Acquise (Sonradan Kazanılmış Bedensel
Sendromlar)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder