Kooperatif hareketin
önemli tarihi belgeleri “Rochdale
Öncüleri Müzesi”nde toplanmıştır. Ayrıca kooperatif hareketin önemli tarihleri,
belgeleri – İngiltere özelinde- bir web sitesinde toplanmıştır. Zaman makinesi
niteliğindeki bu web müzesini şu adresten izleyebilirsiniz : “http://www.rochdalepioneersmuseum.coop/time-machine”.
Kısaca kooperatifçiliğin tarihsel yolculuğu
aşağıdaki gibi özetlenmiştir :
1769
Fenwick
Dokumacılar Derneği (The Fenwick Weavers Society) , gıda maddelerini ve kitapları toptan satın alma işleri dahil, dokuma
ürünlerinde yüksek standartları geliştirmek için kuruldu. Kayıtları hala var
olan bu şirket , ilk perakende kooperatif şirketidir.
1771
Kooperatifçiliğin
babası olarak bilinen Robert Owen doğdu, Owen bir sosyal reformcu ve hayırsever idi, fabrika işçileri için yaşam
koşullarını iyileştirmek istedi ve kooperatif topluluklar aracılığıyla ideal
bir yaşam tarzını benimsedi.
1828
William King, Robert Owen’ın düşüncelerini
yansıtan ve İngiltere’de
kooperatifçiliğin gelişmesinin etkisini yaygınlaştıran “The Co-operator”ü yayımlamağa başladı,
1831
İlk
erken kooperatif kongreleri Manchester’da başladı. Bunlar, aynı zamanda Owenci kongreler olarak bilinir.
1844
Çalışma ve yaşama
koşullarını iyileştirmek ve adil fiyatlarla
dürüst yiyecek satmak isteyen 28 kişi “Rochdale Haksever
Öncüleri Şirketi”ni
kurdu. Bu modern kooperatif hareketinin
başlangıç tarihi olarak kabul edilir.
1852
Kooperatifler, Sanayi
ve İhtiyat Dernekleri Yasası içinde yer aldılar.
1860
Kooperatifçilik
hakkında makaleler yayınlayan “Pitman's
Co-operator”dergisi yayına başladı.
1863
Manchester Kooperatif Toptan Satış Şirketi (The Co-operative Wholesale
Society in Manchester) kuruldu. Onun amacı, giderek sayısı artan perakende
kooperatiflerine sürekli mal tedariki sağlamaktı. Bu mallara , gıda malları yanında,
giyim ve mobilyalar da dahil edilmiştir.
1867
Kooperatif Sigorta Kumpanyası (Co-operative
Insurance Company), kooperatif şirketlere yangın sigortası sağlamak için
Rochdale’de kuruldu. 1899’da “Co-operative
Insurance Society” adı değiştirildi ve “Industrial and Provident Society” adını aldı.
1868
“Scottish Co-operative Wholesale Society”nin
kuruluşu. .
1869
Kooperatif şirketleri desteklemek ve
teşvik etmek için Kooperatif Birliği
(Co operative Union)’nin oluşumuna yol açan ilk yıllık Kooperatif Kongresi gerçekleştirildi.
1871
“Co-operative News” gazetesinin ilk nüshası yayınlandı.
1872
“The Co-operative
Bank”, “Co operative Wholesa le Society”
Kredi ve Mevduat Bölümü kuruldu, dört yıl sonra “CWS Bank” adını aldı.
1883
Kadınlar Koopertifi Birliği
kuruldu. Birlik, kadınların sağlığı, anneliği ve oy kullanma gibi kampanyalarda
yer aldı. Bu konular kendi dergisi “Women's Outlook”da tartışıldı.
1895
Dünya çapında kooperatifleri temsil eden Uluslararası
Kooperatifler Birliği (The International Co-operative Alliance) kuruldu. Londra’da düzenlenen ilk toplantıya
dünyanın dört bir yanından delegeler katıldı.
1917
Birinci Dünya Savaşı sırasında sorunları takip etmede Parlamentoda politik
temsil ve ses vermek için Kooperatif
Partisi kuruldu.
1919
Kooperatif üyelerine ve çalışanlarına eğitim vermek için Kooperatif Koleji kuruldu.
1925
Kooperatif
hareketi destekleyen genç gruplar ulusal
örgütü “Foundation of the Woodcraft Folk”kuruldu.
1942
İlk self-servis kooperatif
mağazası “The London Co-operative Society”kuruldu
1944
Rochdale Haksever
Öncülerü Derneği’nin Yüzüncü Yılı, çeşitli
etkinliklerle bir şölen şeklinde toplum tarafından kutlandı.
1955
Perakende ve toptan kooperatif üretim ve pazarlamanın
güçlü ve zayıf yönlerini araştırmak amacıyla bir Bağımsız Komisyon (Independent Commission) kuruldu.
Komisyonun önerileri rapor haline getirildi.
1968
Tüm kooperatif
şirketlerin kullanımı için Toptancı
Kooperatif Şirketi (Co-operative
Wholesale Society) tarafından yeni bir logo
belirlendi.
2000
Kooperatif
hareketin yapısına ve stratejisine bakmak için Kooperatif Komisyonu (The
Co-operative Commission) kuruldu.
2001
“The Co-operative Wholesale” adını “Co-operative Group” olarak değiştirdi.
2003
“The Co-operative Group” Fairtrade marka kahvenin isim hakkını kendisi için onaylattı ve kahve
çiftçilerine her yıl “£ 1” fazla ödeme yaptı.
Aktaran
: Ayhan ÇIKIN, Ocak 2013
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder